Nowe standardy w zakresie zatrudniania cudzoziemców

Od 1 czerwca 2025 roku weszła w życie ustawa z dnia 20 marca 2025 roku o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

To największa od lat reforma w zakresie legalizacji zatrudnienia obcokrajowców, mająca na celu uproszczenie procedur, zwiększenie przejrzystości oraz skuteczne przeciwdziałanie nielegalnemu zatrudnieniu, a także stworzenie jednego systemu legalizacji pracy i pobytu dla cudzoziemców. Regulacje dotyczą wszystkich rodzajów powierzanej pracy (umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych).

Od czerwca wszystkie formalności związane z zatrudnianiem cudzoziemców odbywają się elektronicznie – za pośrednictwem platformy Praca.gov.pl. Dotyczy to zarówno składania wniosków o zezwolenie na pracę, jak i rejestracji oświadczeń oraz przesyłania dokumentów. Nowe przepisy nakładają również na pracodawcę obowiązek elektronicznego przekazania kopii umowy zawartej z cudzoziemcem przed rozpoczęciem pracy, a także obowiązek informowania wojewody o zakończeniu współpracy lub niepodjęciu pracy przez cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.

Jedną z kluczowych zmian jest likwidacja tzw. testu rynku pracy, czyli obowiązku uzyskania opinii starosty o dostępności polskich kandydatów na dane stanowisko. W jego miejsce wprowadzono możliwość tworzenia przez starostów list zawodów, w stosunku do których odmawiać się będzie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca z powodu trudnej sytuacji na lokalnym rynku pracy.

W przypadku, gdy cudzoziemiec nie posługuje się językiem polskim, a umowa sporządzona jest właśnie w tym języku, firma zatrudniająca musi przedstawić mu treść umowy w języku dla niego zrozumiałym. Jeśli natomiast umowa sporządzona jest w języku obcym – firma zatrudniająca musi posiadać tłumaczenie tej umowy na język polski, dokonane przez tłumacza przysięgłego.

Na podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi nałożono ponadto obowiązek informowania cudzoziemców, w języku dla nich zrozumiałym, o możliwości wstępowania do związków zawodowych. Informacja ta powinna być przekazywana również w sytuacji, gdy u pracodawcy nie funkcjonują związki zawodowe.

Nowa ustawa znacząco podnosi kary finansowe za naruszenia przepisów nawet do 50 000 zł za nielegalne zatrudnienie, brak zgłoszeń czy nieprawidłowości w dokumentacji. Kary nakładane są osobno za każdego cudzoziemca i każde naruszenie, co oznacza realne ryzyko skumulowanych sankcji.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 20 marca 2025 roku o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2025 poz. 621)