kancelaria@figures.com.pl
W 2026 roku wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu Pracy zwana „ustawą stażową”, redefiniująca pojęcie stażu pracy i rozszerzająca katalog aktywności zawodowych wliczanych do okresów zatrudnienia, od których zależą uprawnienia pracownicze.
Według nowych przepisów, oprócz zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, przy określaniu stażu pracy uwzględniane będą również m.in.:
– okresy prowadzenia działalności gospodarczej (w tym okres zawieszenia działalności w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem) oraz pozostawania osobą współpracującą, za które opłacone zostały składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe lub wypadkowe, jak również okresy korzystania z tzw. ulgi na start,
– okresy wykonywania umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług, umowy agencyjnej, w których osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom, emerytalnemu i rentowemu lub była zwolniona z obowiązku opłacania składek na podstawie odrębnych przepisów (np.: studenci),
– okresy członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej czy spółdzielni kółek rolniczych,
– okresy wykonywania służby w formacjach mundurowych.
Uprawnienia związane z uwzględnieniem nowych okresów będą przysługiwać najwcześniej od 1 maja 2026 roku dla pracowników zatrudnionych w sektorze prywatnym (w sektorze publicznym od 1 stycznia 2026 roku).
Nowe przepisy będą mieć wpływ przede wszystkim na ustalanie wymiaru urlopu wypoczynkowego, wysokości dodatków stażowych, długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę, prawa do nagród jubileuszowych, a także wysokości odprawy przy rozwiązaniu umowy o pracę. Należy przy tym pamiętać, że część uprawnień zależna jest od stażu ogólnego, a część od stażu wyłącznie w obecnej firmie. Ponadto, w zakresie ustalania wymiaru urlopu ważne jest, że jeśli aktywność zawodowa pokrywa się z latami nauki – do stażu doliczany jest okres korzystniejszy (okresy nie podlegają sumowaniu).
Warunkiem zaliczenia do stażu pracy okresów pracy, prowadzenia działalności gospodarczej czy współpracy np.: na podstawie umów zleceń, będzie odpowiednie ich udokumentowanie przez dostarczenie pracodawcy:
– zaświadczenia z ZUS potwierdzającego opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej,
– zaświadczenia z ZUS potwierdzającego podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy zlecenia, agencyjnej, umowy o świadczenie usług, pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub członkiem spółdzielni kółek rolniczych,
– zaświadczenia z ZUS potwierdzającego zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego (dla osób korzystających z ulgi na start).
Wniosek o wydanie w/w zaświadczeń będzie dostępny w systemie ZUS PUE/eZUS od stycznia 2026 roku.
W sytuacji, gdy nie jest możliwe uzyskanie zaświadczenia z ZUS, w/w okresy mogą zostać udokumentowane alternatywnie przez:
– zaświadczenie wydane przez zleceniodawcę o okresie wykonywania umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub umowy o świadczenie usług,
– umowę zlecenia, umowę agencyjną wraz z dokumentami potwierdzającymi termin wykonywania tych umów – np.: rachunki, ZUS IMIR,
– zaświadczenie wystawione przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną czy spółdzielnię kółek rolniczych bądź wpis do rejestru członków tych spółdzielni,
– zaświadczenie wydane przez zagranicznego pracodawcę, dokumenty z rejestru działalności gospodarczych prowadzonych za granicą czy zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych i podatkowych.
Pracownicy już zatrudnieni bądź których zatrudnienie będzie trwać 1 maja 2026 roku, w celu przeliczenia stażu pracy o dodatkowe okresy, będą mogli udokumentować je w terminie 2 lat od momentu, gdy przepisy zaczną obowiązywać danego pracodawcę. Pracodawca ma prawo odmówić uznania okresów zatrudnienia, w przypadku gdy przedłożone dokumenty wywoływać będą uzasadnione zastrzeżenia. Spory z tego tytułu rozstrzygać będzie sąd pracy.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 26 września 2025 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1423)